بیماری‌ای که حتی عینک هم درمانش نمی‌کند | شیوع قوز قرنیه در ایران ۱۰ برابر جهان

– – عطر بندابی: اگر شما هم جزو افرادی هستید که چشمانتان را زیاد می مالید و از این موضوع احساس خوبی دارید و فکر می کنید که چشمانتان از این کار خسته می شود، باید بدانید که این رفتار در حوزه چشم پزشکی اشتباه و بسیار خطرناک است و می تواند باعث ایجاد «قوز قرنیه» در شما شود. بیماری که باعث می شود قرنیه به تدریج نازک و مخروطی شکل شود و حتی با عینک هم نتوانید خوب ببینید.

آلرژی و آستیگماتیسم را جدی بگیرید

قوز قرنیه یا قوز قرنیه نوعی بیماری مزمن چشمی است که به دلیل ضعف در ساختار قرنیه ایجاد می شود و در نتیجه قرنیه به تدریج به سمت بیرون متورم می شود و شکل مخروطی به خود می گیرد که به آن قوز می گویند.

به گفته کارشناسان، کمتر از 20 درصد این بیماری به عوامل ژنتیکی مرتبط است و بیشتر عوامل آن «محیطی» هستند. دکتر فرهاد نجات، جراح و چشم پزشک و عضو انجمن تخصصی جراحان چشم اتحادیه اروپا به شهری آنلاین می گوید: مهم ترین عوامل محیطی مالش و خاراندن مداوم چشم و بیماری های آلرژیک است. البته، مالش چشم به تنهایی معمولاً باعث ایجاد قوز قرنیه نمی شود، اما اگر فردی دارای استعداد ژنتیکی یا ضعف ساختاری در قرنیه باشد، این عادت می تواند باعث ایجاد قوز قرنیه یا تشدید بیماری شود.

نجات در مورد ارتباط آلرژی چشمی با قوز قرنیه می گوید: بسیاری از موارد قوز قرنیه در طول زندگی فردی که هرگز نمی خواست عمل کند تشخیص داده نشد و تعداد آنها کم بود اما اگر همان فرد دچار آلرژی باشد و مدام چشم هایش را بمالد ناگهان 7 تا 8 عدد قوز قرنیه او افزایش می یابد.

به گفته این متخصص چشم، در کودکان مستعد آلرژی، حساسیت به بو، گرد و غبار، حیوانات خانگی و گل های داخل خانه می تواند باعث خارش مزمن چشم و پیشرفت سریع بیماری شود. بنابراین والدین باید توجه جدی به آلرژی ها و آلرژن های فرزندشان داشته باشند.

به گفته این جراح چشم، آستیگماتیسم در چشم و افزایش مداوم تعداد چشم ها یکی از علائم قوز قرنیه است. زیرا تعداد آستیگماتیسم معمولاً بعد از 7-8 سالگی ثابت می ماند. در صورت افزایش هر سال باید به وجود قوز قرنیه مشکوک و پیگیری شود.

چگونه بیماری را در کودکان خود تشخیص دهیم؟

قوز قرنیه معمولاً در سنین کمتر از 20 سال ظاهر می شود و در صورت عدم درمان پیشرفت می کند و تا 30-35 سالگی ادامه می یابد. در حالی که تشخیص به موقع می تواند از پیشرفت آن جلوگیری کند. دکتر نجات می گوید و ادامه می دهد: قوز قرنیه انواع مختلفی دارد اما 90 تا 95 درصد بیماران از نوع شایع آن رنج می برند. به گزارش نجات، شروع این بیماری معمولا در سنین نوجوانی رخ می دهد. در بیشتر افراد حدود 11-12 سال تا 19-20 سال است. این بیماری در برخی افراد بسیار خفیف است و بینایی آنها با عینک اصلاح می شود و دیگر تعداد چشم ها زیاد نمی شود.

یکی از اعضای انجمن تخصصی جراحان چشم در اتحادیه اروپا در پاسخ به این سوال که والدین چگونه می توانند این عوارض را در فرزندان خود تشخیص دهند و به موقع آن را پیگیری کنند، می گوید: دو راه وجود دارد: اول اینکه سابقه خانوادگی وجود دارد. اگر پدر، مادر، عمو، خاله یا عمویی به قوز قرنیه مبتلا هستند یا در هنگام مراجعه به لیزر به آنها گفته می شود که شما قوز قرنیه دارید و نمی توانید عمل کنید، خانواده باید هوشیار باشند و کودک خود را در سنین پایین برای معاینه تخصصی نزد چشم پزشک ببرند تا تشخیص زودهنگام ممکن باشد. دوم افزایش تدریجی و مداوم تعداد چشم های کودک است. به خصوص تعداد آستیگماتیسم. اگر کودکی دارید که هر سال تعداد آستیگماتیسم او افزایش می یابد، باید به قوز قرنیه مشکوک شوید و او را توسط چشم پزشک معاینه کنید.

آیا فرد مبتلا به قوز قرنیه نابینا می شود؟

بسیاری از افراد بر این باورند که قوز قرنیه شدید باعث نابینایی می شود، اما دکتر نجات تایید می کند که این بیماری باعث نابینایی در انسان نمی شود. این بیماری به هیچ وجه باعث نابینایی و ناتوانی نمی شود، اما آزاردهنده است. از آنجایی که فرد حتی با عینک هم صددرصد نمی تواند ببیند، علاوه بر آن نمی تواند تا پایان عمر تحت عمل جراحی برای برداشتن عینک قرار گیرد.

چرا تعداد قوز قرنیه در ایران 10 برابر جهان است؟

قوز قرنیه در ایران بیشتر از سایر کشورها شایع است. به گفته کارشناسان، شیوع این بیماری نه تنها در ایران، بلکه در خاورمیانه نیز نسبت به سایر نقاط جهان بیشتر است. شیوع این بیماری در ایران و منطقه 2.5 درصد و در جهان 500 درصد است. یعنی میزان بروز این عارضه در ایران 10 برابر جهان است.

نجات دلایل شیوع این بیماری در ایران و منطقه را اینگونه بیان می کند: پیش از این برآوردها کمتر بود و از هر 100 هزار نفر تنها 2 نفر تشخیص داده می شدند، اما با پیشرفت تجهیزات تشخیصی و افزایش آگاهی خانواده ها، موارد بیشتری کشف شد. افزایش روش های لیزری نیز به شناسایی بیماران کمک کرده است. زیرا قبل از عمل از همه بیماران تصویر تخصصی از قرنیه گرفته می شود و در مورد قوز قرنیه عمل انجام نمی شود.

این چشم پزشک دلیل بسیار جالب و مهم دیگری را ذکر می کند: در کشورهای نزدیک به خط استوا، گرما و حساسیت باعث افزایش شیوع بیماری می شود. به عنوان مثال، کودکان در جنوب ایران، عربستان سعودی یا دبی در معرض خطر بیشتری برای خارش و مالش چشم هستند. در حالی که در مناطق سردسیری مانند قطب جنوب این بیماری تقریباً دیده نمی شود. بنابراین شرایط آب و هوایی، ابزارهای تشخیصی و آگاهی عمومی در افزایش تشخیص بیماری نقش دارد.

نجات به مطالعه مهمی که در میان اسکیموهای قطب جنوب انجام شده است، اشاره می کند و می گوید: این مطالعه نشان داد افرادی که دارای ژن قوز قرنیه هستند، اما به دلیل سرمای شدید قطب شمال نمی توانند چشمان خود را مالش داده و بخار کنند و دستکش ضخیم می پوشند، هرگز به قوز قرنیه خطرناک مبتلا نشده اند. این کشف بسیار شگفت انگیز است.

بیشتر بخوانید؛

درمان قوز قرنیه به این بستگی دارد

درمان قوز قرنیه به مرحله پیشرفت بیماری که فرد به آن مراجعه می کند بستگی دارد. دکتر نجات می‌گوید: مهم‌ترین نکته در همه رشته‌های پزشکی تشخیص به موقع است، اگر بیماری زود تشخیص داده شود، بدون نیاز به بی‌هوشی می‌توان با عمل بستن توری جلوی پیشرفت آن را گرفت، مثلاً اگر کودک 13 ساله در همان سن این عمل را انجام دهد، شمارش چشم‌هایش ثابت می‌ماند و افزایش نمی‌یابد، اما اگر بیماری تا 3 سالگی تشخیص داده شود، ممکن است پیشرفت آن تا 3 سالگی افزایش یابد.

قوز قرنیه درمان های مختلفی دارد. به گفته دکتر نجات، درمان با توجه به سطح بینایی و نیازهای عملکردی هر فرد متفاوت است، مثلاً خانم خانه‌داری یا کشاورز که در کار روزانه دچار مشکل بینایی 80 تا 90 درصدی نیست، نیازی به درمان بیشتر ندارد، اما حسابداران، کارمندان بانک یا کارشناسان فناوری اطلاعات که نیاز به دید دقیق‌تری دارند، باید از لنزهای مخصوص در طول روز استفاده کنند و صبح روز به طور کامل روی این لنزها قرار داده شوند. با این لنزها دوش نگیرید و شنا نکنید.»

به گفته یکی از اعضای انجمن تخصصی جراحان چشم اتحادیه اروپا، «در موارد شدید قوز قرنیه، عینک و لنز دیگر موثر نیستند و از روش‌های جراحی مانند حلقه چشم یا کاشت لنز استفاده می‌شود. این روش‌ها جایگزین عینک نمی‌شوند، اما بینایی را تا حدود 95 درصد بهبود می‌بخشند، اما در مرحله‌های رانندگی غیرحرفه‌ای برای درمان‌های غیرحرفه‌ای مانند رانندگی مناسب نیستند. موثر هستند، آخرین گزینه “پیوند قرنیه” است.