نجات ۱۴ هزار جنین از مرگ
– – آرش نهاوندی: گاهی اوقات چند دقیقه مکالمه، مشاوره تخصصی یا حتی سرمایه گذاری برای راه اندازی می تواند جان یک فرد را نجات دهد. طرح «نفس» با این رویکرد از سال 1400 آغاز شد و اکنون به گفته محمدحسین زرزاده، رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکان کشور در شبکه همشهری (به این لینک مراجعه کنید)، تاکنون موفق شده است هزاران مادر را از تصمیم به سقط جنین منصرف کند و از مرگ بیش از 140 کودک جلوگیری کند. آمار دقیقی از سقط جنین های القایی در کشور وجود ندارد، اما گاهی برخی از مسئولان اعلام می کنند که این آمار سالانه از مرز 300 هزار مورد عبور می کند که این آمار وحشتناکی است که حق حیات را از مردم سلب می کند. زرزاده با تاکید بر این موضوع می گوید: اگر جمعیت ایران به 400 میلیون نفر برسد، باز هم وظیفه ماست که از سقط جنین جلوگیری کنیم زیرا این یک عمل غیراخلاقی و غیر انسانی است و باید حق حیات جنین به رسمیت شناخته شود.
شبکه ای از مشاوره و پشتیبانی
آنچه برنامه نفس را از بسیاری از برنامههای مشابه متمایز میکند، اتکای آن به شبکهای متشکل از متخصصان زنان، ماماها، کارشناسان خانواده، بهورزان و نیکوکاران است. هم اکنون بیش از 460 مرکز مردمی در سراسر کشور تحت این طرح فعالیت می کنند. این نکته ای است که زرزاده در ابتدای سخنان خود بیان کرد: تاکنون بیش از 26 هزار مادر برای مشاوره به این مراکز مراجعه کرده اند و نزدیک به 25 هزار نفر نیز پس از دریافت مشاوره از تصمیم اولیه خود برای سقط جنین صرف نظر کرده اند. حاصل این عمل تولد 14 هزار کودک بود و البته منتظر تولد فرزندان دیگری نیز هستیم که از سقط نجات یافته اند.
اقتصاد تنها عامل نیست
بررسی های انجام شده در این طرح نشان می دهد که مشکلات مالی مهم است، اما تنها دلیل تصمیم به سقط جنین نیست. رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی نیز در این باره توضیح می دهد: حدود 25 تا 30 درصد موارد مربوط به مشکلات اقتصادی و معیشتی خانواده ها است. اما در کنار مشکلات مالی، بارداری در دوران ازدواج، خانواده های پرجمعیت و نگرانی از مخارج آینده فرزند از شایع ترین دلایل مراجعه بود. به گفته وی، در چنین شرایطی تنها نصیحت و نصیحت کافی نیست; برخی از مشکلات واقعی خانواده نیز باید حل شود.
حمایت فراتر از توصیه است
زرزاده تاکید می کند که هیچ اجباری برای تغییر تصمیم مادران در مراکز نفس وجود ندارد و مددجویان فقط از خدمات مشاوره و حمایت بهره مند می شوند. اگر خانواده ای قادر به پرداخت هزینه های سونوگرافی، داروها یا مراقبت های بارداری نباشد، بخشی از این هزینه ها با کمک اهداکنندگان پوشش داده می شود. بیش از 140 جهیزیه برای زنان باردار در دوران عقد تهیه شد. در برخی موارد، برای تهیه شیر خشک و پوشک نوزاد کمک شد.
پاشنه آشیل زایش
رئیس سازمان بسیج جامعه پزشکی معتقد است که مهمترین چالش در حوزه تولید مثل تغییر نگاه فرهنگی به خانواده و فرزندان است. وی توضیح می دهد: در گذشته بسیاری از خانواده ها فرزندان را سرمایه زندگی می دانستند اما امروزه هزینه های تربیت فرزند بیش از جنبه های مثبت آن برجسته شده است. این موضوعی است که اعتقاد بر این است که تصمیمات زوجین برای بچه دار شدن را تحت تأثیر قرار داده است. زرزاده به نقش رسانه ها در اصلاح این نظر اشاره می کند و می گوید: البته گفت و گوی چهره به چهره همچنان موثرترین راه برای فرهنگ سازی است. به گفته وی، تاکنون هزاران کارگاه آموزشی برگزار شده است و تعداد زیادی از مادرانی که زمانی خود تصمیم به سقط جنین داشتند، اکنون برای «اطمینان بخشیدن» تجربه شخصی خود را با مادران دیگر در میان می گذارند.
دستیاران پروژه
زرزاده همچنین خاطرنشان می کند: هدف «نفس» تنها جلوگیری از سقط جنین نیست، بلکه تلاش برای رفع ترس مادران در دوران بارداری و همراهی با آن ها تا زمان تولد فرزند است. همراهی که گاهی با یک جلسه مشاوره شروع می شود و گاهی با تامین مالی برای درمان یا حمایت معیشتی ادامه می یابد. اگرچه موفقیت نهایی چنین برنامه هایی مستلزم ارزیابی های بلندمدت و مشارکت نهادهای مختلف است، اما تجربیات سال های گذشته نشان داده است که ترکیبی از راهنمایی ها، حمایت های اجتماعی و مشارکت خیرین می تواند نقش موثری در تغییر تصمیم برخی خانواده ها داشته باشد.
بیشتر بخوانید:

